جشن سده

دهم بهمن ماه در اساطیر ایران سده نامیده شده است دلیل این امر را در آن دانسته اند که در شب دهم بهمن کار آفرینش یکصد نفر  نفر از نسل مشیا و مشیانه تمام شد . برخی دلیل این نام گذاری را  فاصله پنجاه روز  تا سال جدید می دانند . همچنین گفته اند :   ضحاک (شخصیت باستانی)  وزیری به نام ارمائیل داشت . بنا به نقل مورخان وی هر روز مغز دو  جوان را تناول می کرد . در این میان ارمائیل هر روز یکی از جوانان را  روز آزاد می کرد و به کوه دماوند می فرستاد تا پنهان شوند  و بجای مغز وی ،  مغز گوسفندی را به خورد ضحاک می داد. تا این که در دهم بهمن ماه تعداد جوانان  به یکصد  نفر رسید . در این حال  ارمائیل به نزد فریدون رفت و موضوع را با وی در میان نهاد .  فریدون از او خواست  که  جوانان  شبنه  هر یک  مشعلی در دست گیرند  تا او بتواند  بدین ترتیب شمار جوانان را بداند  . فریدون را از این کار ارمائیل خوش آمد و وی را  حاکم دماوند کرد  . شاید نامگذاری جشن سده به همین دلیل باشد .  

گسترش تحصن

درچنین روزی در  سال1357هجری شمسی و پس از گذشت دور روز ازتحصن گسترده روحانیا ن در اعتراض به سیاست های غیر عقلایی بختیار، موج تحصن حالت گسترده تری یافت و شمار متحصنین ر مسجد دانشگاه تهران به بیش از دو هزار تن رسید . در این حال  کمیته استقبال ازحضرت امام خمینی اعلام کرد: " نظربه این که دولت ایران با فرود یک فروند هواپیمای ایرفرانس موافقت کرده است. حضرت امام ساعت نه  صبح روزپنجشنبه  دوازدهم بهمن وارد تهران  خواهند شد.  این کمیته ازمردم خواست که درمسیرحرکت حضرت امام ازمیدان آزادی تا میدان انقلاب برای استقبال ازایشان اجتماع کنند. "
همچنین در صبح  روز دهم بهمن 57 فرودگاه مهرآباد و دیگرفرودگاههای کشور بازشد . در پی باز شدن فرودگاه تعدادی از اتباع آمریکا و چند کشور دیگر خاک ایران را ترک کردند.  سازمان هواپیمایی هما نیز اعلام کرد که  که ازسپیده دم تا غروب آفتاب فرودگاهها بازند ولی درساعات شب تعطیل می‎شوند.

در گذشت آیت الله حائری یزدی
در چنین روزی در سال 1315ه ش حضرت آیه الله العظمی حائری یزدی موسس حوزه علمیه قم    به دیدار حق شتافتند .
آیة الله شیخ عبدالکریم حائری در سال  1267 ه . ق  در روستای" مهرجرد» یزد دیده به جهان گشود . آن عالم ربانی پس از طی  تحصیلات مقدماتی در حوزه دینی یزد  برای فراگیری علوم آل محمد راهی سرزمین عراق شدند . ایشان در حوزه  علمیه سامرا نزد فقهای بزرگی چون آیة الله سید محمد فشارکی و آیة الله نوری زانوی تلمذ به زمین زدند و در همان جا به مقام اجتهاد نایل آمدند . ایشان پس از آن به حوزه علمیه کربلا رفتند و در آن مکان مقدس به تدریس دروس خارج فقه و اصول مشغول شدند .
آیة الله حائری در اواخر سال 1332 هجری  به دعوت مردم اراک به ایران آمد  و تا سال 1340 ه ق که عازم قم شد در  حوزة علمیة شهر اراک تدریس می کرد . آیة الله حائری یزدی در اواخر زمستان 1300  ه ش  به همراه  فرزند بزرگش حاج شیخ مرتضی حائری و آیت  الله محمدتقی خوانساری به قصد اجابت دعوت مردم، از اراک به سمت قم حرکت کردند و در میان انبوه جمعیت استقبال کننده وارد شهر قم شدند. ایشان در سال بعد تدوین ساختار جدید حوزه علمیه قم را به عهده گرفتند به طوری که در حال حاضر  تاسیس حوزه، تعمیر مدارس دینی و تغییر روش آموزشی از جمله یادگارهای  ایشان شمرده می شود  .آن عالم ربانی
در  طول عمر بابرکتشان آثار ارزشمندی نیز از خود به یادگار نهادند که از میان آنها می توان به    کتاب الصلوة ، دور الاصول و بحث درباره  ابواب مختلف فقهی اشاره کرد . ایشان در طول زندگی خود شخصیت های بارزی را به جهان اسلام تقدیم داشتند که از میان آنان می‎توان از حضرت امام خمینی ره ،  آیة الله العظمی گلپایگانی، آیة الله العظمی اراکی و آیة الله العظمی مرعشی نجفی  نام برد. حضرت امام (ره) درباره  زندگی زاهدانه استاد معظم خود فرموده است:« جناب استاد معظم و فقیه مکرم حاج شیخ عبدالکریم حائری یزدی – که از سال 1340 تا سال 1355 ریاست تامه و مرجعیت کامله قطب شیعه را داشت همه دیدیم که چه سیره‎ای داشت. با نوکر و خادم خود همسفره و هم غذا بود و روی زمین می‎نشست.» آیة الله حائری پس از عمری تلاش در جهت نشر معارف حقه اسلام ،  در سن هشتاد و یک سالگی، دهم بهمن 1315 هجری شمسی ، ( هفدهم  ذیقعده 1355 ه . ق ) به دیار ابدی شتافت و در جوار مرقد مقدس حضرت معصومه علیهاالسلام به آغوش خاک سپرده شد.

گشایش کتابخانه مجلس
درچنین روزی در  سال1304هجری شمسی ،  کتابخانه مجلس به طوررسمی گشایش یافت . عرب کیخسرو نماینده زرتشتی مجلس شورای ملی در دوره دوم مجلس شورای ملی  مدیریت کتابخانه کوچکی را به عهده داشت  . وی که فرد فرهنگی  بود ، دو سال پس از پیروزی انقلاب مشروطه در سال 1288 ه ش  ،  لایحه تاسیس کتابخانه مجلس را به نمایندگان مجلس ارایه کرد و تاسیس بخش  کتابخانه در هفتم ژانویه  همان سال در مجلس شورای ملی تصویب شد . عرب کیخسرو در  این مسیر به جمع آوری گسترده کتب از شهرهای مختلف کشور مبادرت ورزید .  کیخسرو شاهرخ  با همکاری   برخی از نمایندگان  مجلس شورای ملی نظیر دکتر رضا افشار ، شیخ ابراهیم زنجانی  و سید نصر الله تقوی و همچنین  اعتصام السلطنه ، محمد الامیر و محمد علی  فروغی ( ذکاء الملک )  در راه اندازی کتابخانه تلاش های بسیاری  کردند .  قبل از این که کتابخانه رسما گشایش یابد ، کتاب های کتابخانه در چندین قفسه چوبی  در دو اتاق  قرار داده می شد  . در سال 1301  ه ش ساختمان کتابخانه از یک محل موقتی به یک ساختمان دایم نقل مکان کرد . این کتابخانه در شرق مجلس قرار داشت و در واقع  بخشی از خانه میرزا حسین خان سپهسالار بود .سرانجام کتابخانه در چنین روزی در سال 1304 ه ش  زیرنظریوسف اعتصام الملک آغازبه کارکرد. کتابخانه مجلس یکی از بزرگترین کتابخانه های ایران و یکی از غنی ترین کتابخانه های جهان در حوزه کتب خطی است . در این کتابخانه قریب  هفده هزار جلد کتاب خطی و بیش ازپانزده هزار جلد کتاب چاپی نگهداری می شود . در بخش نشریات آن نیز مجموعه ای کامل از نشریات مختلف کشور در اختیار علاقمندان قرار می گیرد  . کتابخانه مجلس در حوزه تاریخ نیز به عنوان یکی از کتابخانه های مطرح ایران است به طوری که بیشترین منبع فارسی از اسناد ، مدارک و  مکاتبات دوره مشروطه در این کتابخانه نگاهداری می شود .

خرید سلاح

در چنین روزی در سال 1307 ه ش  رضا خان اقدام  به  خرید گسترده  نظامی در سطح کشور کرد . وی برای نخستین بار میزان شش میلیون تومان سلاح برای ارتش  خریداری کرد . ارتش یکی از پایه های اصلی حکومت رضاخان بود .

در گذشت تقی آرانی
 دکتر تقی  ارانی  پایه گذار حزب کمونیست در ایران در چنین روزی در سال  1318  در زندان در گذشت .  وی در سال 1280 در تبریز به دنیا آمد و در  دبیرستان دارالفنون ، دانشکده پزشکی دانشگاه تهران ، دانشگاه برلین ، دانشکده فلسفه برلین تحصیل کرد و موفق شد در رشته های پزشکی  و  فیزیک درجه دکتری در یافت دارد . وی را  رهبر سابق حزب کمونیست ایران و نیز بنیانگذار معنوی حزب توده ایران دانسته اند . وی در دوران دانشگاه  از جمله ملیون پرشور و ستایشگر فرهنگ و تمدن ایران باستان بود و در زمان تصویب قرار داد 1919 مخالفت جدی خود رابا این قرارداد استعماری اعلام کرد .  ارانی ابتدا مقالات خود را  درباره فرهنگ و تمدن ایران در  مجلات «ایرانشهر» و « فرنگستان» چاپ و منتشر می کرد  اما پس از  گرایش به مسلک اشتراکی و اصول عقاید مارکس و لنین دست به  انتشار سلسله مقالاتی بدون  امضا در مجله کمونیستی « پیکار» در آلمان زد . وی در همین دوره به  تدریس زبان عربی در دانشگاه برلین مشغول بود . تقی ارانی پس از  بازگشت به ایران در دانشکده فنی دانشگاه تهران مشغول به تدریس شد و ضمن آن با تشکیل جلسات پنهانی با روشنفکران چپگرای ایرانی به سازماندهی و تاسیس « حزب کمونیست ایران » مشغول بود .  تاسیس و انتشار روزنامه دنیا (به عنوان اولین نشریه چپگرای فارسی و ارگان حزب کمونیست ایران ) از نخستین کارهای وی در این دوره بود . پس از آن که انتشار مجله « دنیا » ممنوع شد وی  به همراه تعداد زیادی از همفکران و هم مسلکان دیگر ( مشهور به گروه 53 نفر ) به اتهام تبلیغ مسلک اشتراکی در ایران در بیست و یکم  اردیبهشت 1316 ش دستگیر شدند . پس از  محاکمه گروه 53 نفر در دادگاه جنایی تهران ،  دکتر ارانی  محکوم به ده  سال  حبس شد . وی در سن سی و هشت سالگی در زندان قصر به علت ابتلا به بیماری تیفوس در گذشت . هنوز برخی از مورخان مرگ وی را طبیعی نمی دانند . او از خود آثاری نیز به جای گذاشته است که از میان آنها می توان به تدوین کتب درسی شیمی و فیزیک برای دوره متوسطه ، کتابی در زمینه روانشناسی ، کتابی در زمینه نظریه های علمی ، کتابی با نام عرفان و اصول مادی اشاره کرد .

استقلال کویت
درچنین روزی در  سال1961 میلادی  کویت به استقلال دست یافت . کویت در جنوب غربی آسیا و در ساحل غربی خلیج فارس بین عراق و عربستان سعودی واقع شده است . نژاد اکثریت مردم این کشور سامی و عده ای نیز ایرانی هستند . زبان رایج میان آنان نیز عربی است . اکثر مردم این کشور پیرو دین اسلام اند . حکومت این کشور مشروطه امیر نشین است که در سال 1961میلادی از انگلستان مستقل شد و در چهاردهم ماه مه 1963 به عضویت سازمان ملل متحد در آمد . کویت  براساس قرارداد منعقده میان نماینده انگلستان و شیخ عبدالله السالم اَلصباح،  مختارشد با هرکشوری که مایل است روابط اقتصادی برقرارکند. کویت یکی  ازبزرگترین کشورهای نفت خیز جهان و عضو کشورهای صادر کننده نفت ( اوپک ) است.

همه پرسی در عراق
در چنین روزی در  سال 1921 میلادی مراسم مراجعه به آرای  عمومی درباره سلطنت ملک فیصل در عراق انجام شد . در این رای گیری عمومی 97 درصد آراء به نفع ملک فیصل بود . وی روز بیست و سوم  اوت همان سال با عنوان اولین پادشاه عراق تاجگذاری کرد .

اعدام چارلز اول
ژانویه 1649 میلادی چارلز اول پادشاه انگلستان که در جنگ داخلی این کشور از نیروهای هوادار پارلمان به فرماندهی الیور کرومول شکست خورده بود در ملاء عام با تبر گردن زده شد.

تولد آتاتورک

در چنین روزی  در سال 1881 میلادی مصطفی کمال پاشا مشهور به آتاتورک  به دنیا آمد . آتاتورک به کمک غرب و انگلستان رژیمی استبدادی  را در ترکیه  حاکم کرد . وی اساس حکومت خود را اسلام زدایی قرار داد و بر این اساس
مدرسه‏هاى مذهبى را بست، اذان و نماز را به زبان عربى قدغن کرد، نظام حقوقى سوئد را به جاى نظام شرع در دادگسترى ترکیه رواج داد، خط را عوض کرد، کشف حجاب نمود، پوشیدن لباس غربى را براى هر ترک اجبارى ساخت و... . کمال آتاتورک  نخست «خلافت‏» را ملغا ساخت وسپس نظام قضایى شریعت را منسوخ کرد و به جاى آن قوانین کشورهاى غربى را وارد نمود. وی  «اوقاف‏» را ملى کرد و تمامى مدرسه‏هاى دینى  را تعطیل کرد. آتاتورک در سال 1924  م. دستور داد هرچیزى که مربوط به تاریخ گذشته ترک‏ها و امپراتورى عثمانى یا درباره اسلام است از برنامه‏هاى درسى تمامى مدارس حذف گردد. او در سال 1924 م. یک قانون اساسى جدید براى کشور تدیون کرد . این قانون اساسى نمونه کامل اسلام‏ستیزى و غرب‏زدگى مفرط در تمامى زمینه‏هاست. آتاتورک از نظر سیاسى و فرهنگى، از طرفى با تشکیل جمهورى لائیک با اسلام مبارزه کرد و از سویى، على‏رغم مخالفت‏شدید توده‏هاى مردم، حتى دانشگاهیان، دستور داد تا رسم‏الخط زبان ترکى از «عربى‏» به «لاتین‏» تغییر یابد. پس  از مرگ آتاتورک در سال 1938 م. این سیاست و دوره غرب ‏زدگى در ترکیه به وسیله جانشین او عصمت اینونو ادامه یافت و در نتیجه توده‏هاى مسلمان ترکیه از رژیم به ستوه آمدند و در نخستین انتخابات نسبتا آزاد در سال 1950 عصمت اینونو یار وفادار کمال آتاتورک را کنار زدند. پس از اینونو، دولت عدنان مندرس روى کار آمد و روند غربگرایى تا حدى تعدیل گردید. در ترکیه آتاتورک ارتش ونیروهای نظامی پاسدار رژیم لائیک اند . باتمام سخت گیری های آتاتورک و اخلافش علیه مظاهر اسلامی و مسلمانان ، اکنون رژیم لائیک با موج عظیم باز گشت به اسلام روبرو است . این بازگشت از رفتار و پوشش فردی تا رفتار اجتماعی و سیاسی و آموزشی را شامل می شود.

آغاز نبرد استالینگراد
در چنین روزی در سال 1943 میلادی نبرد خونین استالینگراد بین شوروی و آلمان در گرفت .

تولد فرانکلین روز ولت
در چنین روزی در سال 1882  میلادی فرانکلین دلاندو  روزولت به دنیا آمد . وی سه دوره رییس جمهور آمریکا بود . او از عوامل مهم پیروزی متفقین در جنگ جهانی دوم بود و در کنفرانس های جهانی گام های مهمی در جهت  صلح برداشت .

کشته شدن دو تن از روسای اطریش
در چنین روزی در سال 1889 میلادی رودلف پادشاه اطریش و بانوی هفده ساله او با نام بارونس ماری وتسرا در منطقه شکارشان نزدیک وین کشته یافت شدند . گفته می شود کسی آنان را در این محل کشته بود .

هیتلر در صدر
در چنین روزی در سال 1933 میلادی آدولف هیتلر ، به کمک کسانی چون دکتر شاخت اقتصاد دان  و کروپ صاحب بزرگترین صنایع فولاد سازی آلمان، در انتخابات پیروز شد   .

حمله به سایگون
در چنین روزی در سال 1968 میلادی ویت کنگ ها ی  کمونیست حمله خود را علیه ویتنام جنوبی آغاز کردند . در این حمله ویت کنگ ها پایگاه نظامی آمریکا در سایگون را مورد تهاجم خود قرار دادند .

کشتار در ایرلند
در چنین روزی در سال 1972 میلادی در  ایرلند جنوبی سربازان بریتانیایی سیزده شهروند کاتولیک این کشور را کشتند . این روز به عنوان روز یکشنبه خونین در ایرلند  مشهور شده است .

قطع روابط کابل وواشنگتن
در چنین روزی در سال 1989 میلادی سفارت ایالات متحده آمریکا در کابل بسته شد.

اعزام نیرو به هائیتی
در چنین روزی در سال 1995 میلادی شورای امنیت سازمان ملل متحد شش هزار نفر از بازرسان حافظ صلح این سازمان را به هائیتی اعزام کرد .

محاکمه میلوسوویچ
در چنین روزی در سال 2002 میلادی اسلوبودان میلوسوویچ دادگاه رسیدگی به جنایات جنگی سازمان ملل را متهم  به حمله ای جلادانه علیه خود کرد . وی در این دادگاه از اعمال خود در جنگ بالکان دفاع می کرد .

بسته شدن آخرین معدن ذغال سنگ
در چنین روزی در سل 2002 میلادی آخرین  معدن ذغال سنگ ژاپن بسته شد . دلیل این امر قیمت بالای تولید و ارزان بودن واردات ذغال سنگ  اعلام شده است  .

روز زنان اشرافی
همه  ساله در چنین روزی به عنوان روز زنان اشرافی در انگلستان مراسمی برگزار می شود .

تظاهرات علیه نژاد پرستی در  چنین روزی در سال 1993 میلادی یکصد هزار نفر از اروپاییان علیه فاشیسم و نژاد پرستی در این قاره تظاهرات کردند .

نکوهش پرتغال
  در چنین روزی در سال 1962 میلادی مجمع عمومی سازمان ملل متحد پرتغال را به دلیل تعرض به آنگولا  مورد انتقاد شد ید خود قرار داد .

کناره گیری مک ماهون از قدرت
در چنین روزی در سال 1879 میلادی مک ماهون رییس جمهور فرانسه از قدرت کناره گرفت .

تولد آرنولد گولینکس
در چنین روزی در سال 1624 میلادی آرنولد گولینکس فیلسوف هلندی در سال 1624 به دنیا آمد .

پیروزی مسلمانان در چنین روزی در سال شانزده ه ق، لشکر مسلمین به فرماندهی سعد ابن ابی وقاص بر دولت کشور  ایران در جنگ مدائن پیروز شد .
به نقل از کتاب: تاریخ خلفاء، نویسنده: حجه الاسلام و المسلمین رسول جعفریان : مسلمانان پس از قادسیه به تعقیب ایرانیان پرداختند و در کناره غربى دجله در برابر مدائن لشکرگاه زدند.به نقل دینورى، آنان مدت بیست و هشت ماه در آنجا ماندند. در این هنگام مسلمانان بر قسمتى از مدائن مسلط شده بودند.مدائن جمع مدینه یا شهر که ایرانیان آن را توسفون یا تیسفون مى‏خواندند، عبارت از هفت شهر مجاور یکدیگر بود : گرد این شهرها را حصارهاى بلند کشیده بودند و دروازه‏ هایى مقارن هم در آنها تعبیه کرده بودند.در جانب غربى دجله، شهرهاى: به اردشیر ،  سلوکیه، در زیجان، ساباط و ماحوزه واقع بود و تیسفون، اسبانبر، رومیه که ویه اندیو خسرو نام داشت.  در کران شرقى رود دجله قرار داشت.پادشاه‏در کاخ سفید تیسفون اقامت مى‏کرد و ایوان مداین که پذیراییها و ضیافتها در آنجا برپا مى‏شد در اسبانبر واقع بود. مسلمانان با مختصرى درگیرى، ناحیه غربى را تصرف کرده در
بهرسیر مستقر شدند.تخریب پلها توسط ایرانیها  براى مدتى طولانى اعراب را در پشت دجله نگاه داشت اما در نهایت آنان موفق شدند تا از دجله گذشته وارد شهر شوند. قرار بر آن بوده تا خرمزاد تا سرحد امکان در مدائن بماند.اما وقتى اعراب از دجله گذشته و به پشت دیوارهاى شهر رسیدند، خرمزاد از در شرق شهر خارج شده و به سمت غرب ایران عقب نشینى کرد.  ورود اعراب به شهر، پیروزى بزرگى براى آنان بود.اکنون پایتخت ساسانى فتح شده و غنایم بیشمارى در اختیار اعراب قرار گرفته بود.پیش از آن یزدگرد خانواده سلطنتى را به همراه خزاین و اموال قابل نقل برداشته و به کوهستانهاى غرب ایران گریخته به قصر شیرین  و از آنجا به شهر حلوان در نزدیکى سر پل ذهاب فعلى پناه وارد شده بود.خره‏زاد نیز که نتوانست مدائن را نگاه دارد به همان سوى حرکت کرده در جلولا مستقر شد.اعراب براى نگاه دارى مدائن چاره‏اى جز تعقیب این سپاه نداشتند.لذا سپاهى از سوى سعد بن ابى وقاص، به فرماندهى هاشم بن عتبة بن ابى وقاص به دنبال آنان فرستاده شد.ایرانیها در جلولا خندقى در اطراف خویش کنده و منتظر رسیدن این نیروها نشده و حمله را آغاز کردند.در این جنگ حجر بن عدى‏فرماندهى جناح چپ سپاه اسلام را در دست داشت.نیروهاى ایرانى در نبردى که رخ داد شکست خورده به سمت حلوان عقب نشینى کردند.پس از آن یزدگرد ماندن در حلوان را مصلحت ندانسته به منطقه جبال در قم و کاشان گریخت.یک نیروى چهار هزار نفرى اعراب مسلمان مأمور حراست از عراق از نفوذ ایرانیها در جلولا باقى ماند. اکنون مسلمانان در شرق دجله نیز وارد شده و به فتح مناطق مختلف آن پرداختند.مهرود و خانقین در این شمار بودند.مسلمانان بر تمامى مناطق اطراف دجله تسلط یافتند. سعد بن ابى وقاص به ادامه جنگ به سمت حلوان تمایل نداشت، و این سبب آزردگى برخى از سپاهیانش شد.او دستور داد که تا حلوان پیش رفتند.  او به کوفه بازگشت و تا سه سال و اندى حاکم شهر بود تا آن که عمار بن یاسر جایگزین وى شد.به نوشته یعقوبى، سعد بعد از تسخیر مدائن به کوفه آمد.  بلاذرى سال وقوع عملیات جلولا را همان سال 16 هجرى دانسته  و همین نیز درست مى‏نماید. اکنون مسلمانان در سه جبهه وارد ایران شده بودند.از یک سو طرف مدائن در تصرف آنان بود .از سوى دیگر ابو موسى اشعرى از ناحیه بصره به سمت اهواز آمده بود.جبهه سوم که از همان زمان آغاز حکومت عمر در بحرین، بوسیله علاء بن الحضرمى گشوده شده و موفقیتهایى نیز کسب کرد،  اکنون تحرک جدیدى را آغاز کرده بود و در برخى نقاط فارس نفوذى به دست آورده بود.  با توجه به این دو جبهه اخیر، منطقه فارس که از مناطق اصلى ایران به شمار مى‏آمد در معرض تهاجم بود.هرمزان از یزدگرد خواست تا وى را براى حفظ خوزستان و فارس به این نواحى اعزام کند تا شاید بتواند سدى در برابر پیشروى اعراب شده و حتى نیروهایى براى کمک به یزدگرد فراهم کند.هرمزان همراه سپاهى عازم تستر (شوشتر) شد.خبر این‏سپاه به مسلمانان رسید و جنب و جوشى براى تهیه نیرو بر پا شد.عمار موظف شد تا همراه نیمى از مردم کوفه به ابو موسى ملحق شود.پیش از آن نعمان بن مقرن، همراه هزار نفر به ابو موسى ملحق شده بود.حتى سه هزار نفر از چهار هزار نفر نیروهاى مرزبان عرب نیز که در جلولا مانده بود به کمک این سپاه شتافت.سپاه اسلام به سوى تستر حرکت کرد.در آغاز در بیرون شهر جنگى صورت گرفت که با هزار کشته و ششصد اسیر ایرانى هرمزان را مجبور کرد تا به درون شهر رفته و دروازه‏ها را مسدود کند.از مسلمانان نیز تعدادى به شهادت رسیدند که چهره معروف آنها براء بن مالک بود.شهر مدتى در محاصره بود تا آنکه یکى از اشراف شهر راهى پنهانى را براى ورود به شهر به آنها نشان داد.دویست نفر از مسلمانان از آن راه به شهر رفته و پس از کشتن محافظان، در را به روى مسلمانان گشودند.شهر فتح شد و هرمزان به قصرى پناه برد و تنها با گرفتن امان و به این شرط که به مدینه نزد خلیفه فرستاده شود تسلیم شد.خلیفه دوم  در مدینه از وى درگذشت تا آن که پس از قتل خلیفه دوم ، عبید الله فرزند عمر، به دلایل واهى و این که هرمزان روز قبل با ابولؤلؤ دیده شده، او را به قتل آورد. پس از پایان این جنگ عمار به کوفه بازگشت و ابو موسى به فتح شهرهاى دیگر خوزستان از جمله شوش مشغول شد. در این زمان یزدگرد، به نوشته دینورى در قم بوده است.او از تمامى مردم ایران خواست تا او را در برابر اعرابى که هر لحظه حضورشان قطعى‏تر و حتى نزدیکتر مى‏شدند کمک کند.
مردمانى از قومس (دامغان)، طبرستان، گرگان، دماوند، رى و اصفهان به کمک وى شتافتند.لشکرى عظیم فراهم گردید و عازم جنگ با فاتحان عرب شد.عمار خبر این لشکر را به عمر نوشت و او نیز بر فراز منبر از مردم خواست تا عازم عراق شوند.در آنجا عثمان از عمر خواست تا لشکر مسلمانان را از یمن و شام به عراق بفرستد.به علاوه خود خلیفه عازم عراق شود.اما امام على (ع) با این پیشنهاد مخالفت کرده و فرمود: این اقدام باعث مى‏شود تا رومیان به شام حمله کنند .با آمدن سربازان مسلمان از یمن نیز خطر تهاجم حبشى‏ها وجود دارد.امام ( ع ) با سفر خود خلیفه نیز به این دلیل که ایرانیها با شنیدن حضور شاه عرب با شدت بیشترى خواهند جنگید مخالفت کردند. به هر روى سپاهى فراهم شده و فرماندهى آن به نعمان بن مقرن از اصحاب رسول خدا (ص) سپرده شد.قرار شد، اگر او شهید شد به ترتیب حذیفة بن یمان، جریر بن عبد الله، مغیرة بن شعبه و اشعث بن قیس فرماندهى را در دست گیرند.دو سپاه در نزدیکى نهاوند استقرار یافتند.نهاوند در میان دو جبهه جنگ اعراب بر ضد ایران بود، یکى از سوى مدائن و دیگرى از سوى اهواز .دو سپاه با یکدیگر درگیر شده و چهار روز از سه‏شنبه تا جمعه سخت با یکدیگر نبرد کردند .روز آخر، درگیرى سخت شده و على رغم شهادت نعمان بن مقرن، سپاه ایران شکست خورد.  این پیروزى براى اعراب اهمیت فراوانى داشت و لذا «فتح الفتوح» نام گرفت.  جنگ مزبور به احتمال در سال بیست  هجرى روى داده است.در این جنگ شمارى از اعراب مسلمان و از جمله فرمانده آنان به شهادت رسید که مسلمانان همه آنان را در قبرستانى دفن کردند .این قبرستان به یاد شهداى آن جنگ، در تاریخ نهاوند پابرجا مانده است.در طى سالهاى شانزده تا بیستم هجرى، فتوحات در شمال عراق نیز ادامه یافت و مسلمانان تا موصل پیشروى کرده و عراق را بطور کامل تحت تصرف خویش در آوردند.شهرهاى حران، نصیبین، قرقیسیاء و سمیساط، رها و بسیارى از مناطق اطراف فرات در شمار مناطق فتح شده بود.

شهادت محمد ابن ابی بکر در چنین روزی در سال 38  ه ق محمد ابن ابی بکر والی امیر المومنین علی ابن ابی طالب ع در مصر به شهادت نایل آمد.
به نقل از کتاب  سیره معصومان ج سوم ، نویسنده: سید محسن امین  ، مترجم: على حجتى کرمانى :
عمربن عاص به دستور معاویه به همراه شش هزار تن به منظور فتح مصر  روانه این دیار شد.محمد بن ابو بکر نامه‏اى به امیر مؤمنان نگاشت و از درخواست کمک کرد.مردم براى یارى وى جمع آمدند اما با این همه پس از گذشت‏یک ماه و با وجود مالک بن کعب تعداد آنان از دو هزار تن افزون نشد. آنان پنج‏شب مقابله کردند و چون خبر قتل محمد را دریافتند، بازگشتند.چون محمد بن ابو بکر کشته شد، جنازه او را در پوست حیوانی  جاى داده آن را آتش زدند و زشتى پیروزى خود را بدین گونه به نمایش گزاردند.
خبررسان  امیر مؤمنان (ع) در شام، خبر شادکامى اهل شام را از کشته شدن محمد به آگاهى آن حضرت رسانید.على (ع) فرمود: اندوه ما در از دست دادن محمد به اندازه شادمانى آنان و بلکه بیشتر از آن است.ما نزد خداوند از آنان حساب خواهیم کشید.به خدا سوگند محمد جزو کسانى بود که انتظار قضاى الهى را مى‏کشید و براى پاداش الهى عمل مى‏کرد.او هیئت فاجر را دشمن و هدایت مؤمن را دوست مى‏داشت.این واقعه در سال 38 ه به وقوع پیوست.
على (ع) نامه‏اى به ابن عباس، که ولایت‏بصره را بر عهده داشت، نوشت و او را از فتح مصر و کشتن محمد بن ابو بکر توسط معاویه مطلع ساخت.ابن عباس نیز پاسخ نامه آن حضرت را نوشت و آن‏گاه به کوفه آمد و قتل محمد را به على (ع) تعزیت گفت.زیرا محمد پسر اسماء بنت عمیس یکى از همسران على (ع) بود.آن حضرت، اسماء را پس از وفات همسرش ابو بکر به ازدواج خود درآورد. اسماء پیش از ابو بکر همسر جعفر بن ابیطالب بود و خود نیز همچون فرزندش محمد از بهترین شیعیان امیر مؤمنان (ع) به حساب مى‏آمد. ابن ابى الحدید در شرح نهج البلاغه ، در توضیح این سخن حضرت که فرمود: به خداى سوگند معاویه زیرک‏تر از من نیست ولى او نیرنگ مى‏بازد و....به ذکر امورى مى‏پردازد که ناآگاهان آن را به حساب ضعف تدبیر آن حضرت مى‏گذارند.از جمله مثالهاى آنان در این باره همین قضیه‏اى است که براى حکومت مصر پیش آمد.ابن ابى الحدید در این باره مى‏نویسد: از جمله خرده‏گیریهایى که بر على (ع) کرده‏اند دادن ولایت مصر به محمد بن ابو بکر و برکنار داشتن قیس بن سعد از آن منصب بود تا جایى که محمد به قتل رسید و معاویه حکومت مصر را به دست گرفت. پاسخ از این ایراد آن است که: نمى‏توان گفت: محمد شایستگى حکومت‏بر مصر را نداشت زیرا او مردى زاهد، دانشمند و درست تدبیر بوده و در مراتب خیر خواهیش نمى‏توان شک و تردید کرد.علاوه بر این، او پسر همسر على و دوست او بود.مردم مصر نیز بى‏نهایت او را دوست مى‏داشتند و از ولایت او بر مصر، استقبال کردند.چون مصریان عثمان را محاصره کردند از او درخواست عزل عبد الله بن سعد بن ابى سرح، از ولایت مصر، را کردند به وى پیشنهاد دادند تا محمد بن ابو بکر را جاى عبد الله بر آنان بگمارد. عثمان نیز عهدنامه‏اى براى ولایت او بر مصر نوشت.وى با مردم مصر رفت تا نامه عثمان را به ابن ابى سرح تسلیم کند.با توجه به این مطالب، جز تولیت محمد بن ابو بکر بر مصر، هیچ راى و تدبیرى براى على (ع) باقى نمانده بود.زیرا چنان که گفتیم مصریان به او علاقه داشتند و او را برگزیده بودند و از طرف دیگر هم محمد با داشتن اخلاقى پسندیده، استحقاق برخوردارى از این منصب را داشت.با این مقدمات، گمان قوى مى‏رفت که مردم از وى اطاعت و او را یارى کنند و بر محبت و دوستى او جمع آیند.اما عاقبت کار او همان شد که دیدیم.ولى این امور را نمى‏توان عیب و منقصتى براى امیر مؤمنان (ع) قرار داد.زیرا امام بنابر مصالحى که خود در نظر دارد به رتق و فتق امور مى‏پردازد و کسى هم جز خداوند از امور پنهان آگاهى ندارد.در زمان رسول خدا (ص) هم آن حضرت، جعفر و زید و عبد الله بن رواحه را در روز جنگ موته به میدان فرستاد.اما آنان همگى کشته شدند و سپاهشان نیز درهم شکست و عده‏اى از آنان نیز با حالى زار و نزار به مدینه بازگشتند.حال با این وجود کسى مى‏تواند پیامبر (ص) را بدین خاطر مورد ایراد قرار دهد و تدبیر و فکر او را زیر سؤال ببرد!

کشته شدن آخرین خلیفه عباسی در چنین روزی در سال 656 ه ق آخرین خلیفه دولت عباسی به نام المستعصم بالله به دست هلاکو خان مغول  ، پس ازسقوط  بغداد ،   کشته شد .

جنگ با ابومسلم خراسانی درچنین روزی درسال127هجری قمری «مروان ثانی»  جنگ و در گیری گسترده خود را با  ابومسلم خراسانی آغاز کرد . مروان ثانی در این جنگ شکست خورد و پس ازآن به مصرگریخت اما دراین سرزمین بدست یکی ازعمال  بنی عباس کشته شد .